Raty równe czy malejące – prosty poradnik

Jacek Czarzak, 06.04.2016 r.
Raty równe czy malejące – prosty poradnik

W największym skrócie: raty równe to wyższe łączne koszty kredytu, ale niższa rata w pierwszym okresie spłaty. Raty malejące to niższe łączne koszty kredytu, ale wyższa rata na starcie. W praktyce raty równe są najpowszechniej wybieranym rozwiązaniem. Jesteśmy gotowi płacić za psychiczny komfort niższych rat na początku spłaty kredytu.

Żeby zrozumieć, jak działają raty równe i raty malejące, musimy rozbić ratę kredytu na dwie części składowe – część kapitałową oraz część odsetkową. Część kapitałowa bierze się z kwoty, którą pożyczyliśmy od banku. Część odsetkowa bierze się z odsetek od kwoty, którą pożyczyliśmy.

Raty równe czy malejące – prosty poradnik

Co na to matematyka?

Istotą rat malejących jest to, że co miesiąc spłacamy taką samą część pożyczonego kapitału. Dzięki temu z miesiąca na miesiąc maleje rata odsetkowa. Dlaczego? Ponieważ odsetki naliczane są od zmniejszającej się kwoty zadłużenia.

W efekcie nasza rata co miesiąc maleje. Tyle że maleje z wysokiego poziomu – wyższego niż poziom stałej raty przy kredycie z ratami równymi. Z drugiej strony, dzięki temu, że szybko spłacamy pożyczony kapitał, przez cały okres trwania kredytu zapłacimy łącznie niższe odsetki. Koszt kredytu będzie zatem niższy.

Przy ratach równych inaczej rozkładana jest część kapitałowa i odsetkowa. W pierwszym okresie w miesięcznej racie dominują odsetki, a kwota pożyczki czy kredytu jest spłacana znacznie wolniej. Pierwsza rata jest niższa niż przy kredycie z ratami malejącymi, ale w całym okresie spłaty koszty będą znacznie wyższe.

Przyjrzyjmy się temu na przykładzie 30-letniego kredytu hipotecznego na 200 tysięcy złotych z oprocentowaniem 5% w skali roku.

Raty równe czy malejące – prosty poradnik

Wykres – raty malejące

 

Raty równe czy malejące – prosty poradnik

Wykres – raty równe

Korzyści psychologiczne

W całym okresie trwania kredytu komfort spłacania rat równych (z niższą pierwszą ratą, ale z wyższymi łącznymi kosztami) będzie kosztować w naszym przykładzie ok. 35 tysięcy złotych. To ponad 1 tysiąc złotych rocznie. Ten koszt może być jeszcze wyższy przy kredytach na wyższe kwoty. A mimo to klienci bardzo często decydują się właśnie na kredyty z ratami równymi. Dlaczego?

To, że w pierwszym okresie rata jest niższa, jest najważniejszą przyczyną. Biorąc kredyt obciążamy nasz budżet domowy i większość z nas woli, żeby to obciążenie było mniejsze. Część kredytobiorców kalkuluje, że i tak będzie w stanie spłacić kredyt przed czasem i hipotetyczne koszty związane z ratami równymi ich nie dosięgną. 

Rata równa jest też znacznie prostsza do zrozumienia i wkalkulowania w finanse osobiste. Możemy ustawić zlecenie stałe na taką samą kwotę i właściwie nie martwić się niczym więcej. Wiemy też, jakich kosztów spodziewać się co miesiąc. To po prostu wygoda.

Korzyści z kredytu z ratami malejącymi mogą się wydawać dość abstrakcyjne. Widać je dopiero po kilku–kilkunastu latach spłacania zobowiązania. Na dodatek musimy w pierwszym okresie przeznaczyć więcej pieniędzy z bieżącego budżetu na spłatę zadłużenia. Jeśli jesteśmy skupieni głównie na bieżących korzyściach, to będzie to trudne do zaakceptowania, nawet jeśli w długim okresie się opłaca.

Praktyka banków

W praktyce raty równe dominują. Właściwie nie udziela się pożyczek gotówkowych i kredytów konsumpcyjnych spłacanych w ratach malejących. Korzyści z szybszego spłacania kapitału byłyby w tym przypadku mniejsze niż przy większych i dłuższych kredytach. Klienci nie domagają się tego rozwiązania, a banki go specjalnie nie promują.

Wybór między ratami malejącymi i równymi dotyczy głównie kredytów hipotecznych. To ważna decyzja, o której większość klientów rozmawia z doradcą. Niezbędne jest oszacowanie, co w konkretnym przypadku przyniesie klientowi większe korzyści – niższa rata na start z perspektywą wyższych kosztów w całym okresie spłaty czy wyższa początkowa rata, która szybko maleje i ostatecznie obniża łączne koszty kredytu.  

Potrzebujesz dobry kredyt hipoteczny na dom lub mieszkanie?

PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
lat
1 rok 50 lat

20 kredytów hipotecznych

PLN
1 000 PLN 200 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

37 kredytów gotówkowych

PLN
2 000 PLN 500 000 PLN
PLN
2 000 PLN 500 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

8 kredytów samochodowych

PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
PLN
10 000 PLN 30 000 000 PLN
lat
1 rok 50 lat

18 pożyczek hipotecznych

PLN
1 000 PLN 100 000 PLN


66 kont bankowych










74 karty kredytowe

PLN
1 000 PLN 200 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

16 kredytów konsolidacyjnych gotówkowych

PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
PLN
10 000 PLN 3 000 000 PLN
lat
1 rok 50 lat

11 kredytów konsolidacyjnych hipotecznych

75 pożyczek gotówkowych

PLN
1 000 PLN 100 000 PLN
mies.
1 miesiąc 120 miesięcy

46 kont oszczędnościowych

PLN
500 PLN 200 000 PLN
1D 14D 2M 4M 6M 8M 10M 12M 18M 36M

141 lokat bankowych

PLN
1 000 PLN 100 000 PLN



38 kont firmowych

PLN
1 000 PLN 2 000 000 PLN

91 kredytów dla firm

PLN
10 000 PLN 500 000 PLN

5 ofert leasingu




Mb/s
1 Mb/s 250 Mb/s
PLN
1 PLN 300 PLN
:

230 ofert telewizji - internetu

kWh
1-2 os. 3-4 os. 5-6 os. dom
dzień noc

66 taryf energii dla domu

kWh
50 kWh 500 kWh
dzień noc

52 taryfy energii dla firmy

Więcej artykułów: Kredyt mieszkaniowy Kredyty hipoteczne Kredyty konsolidacyjne hipoteczne Kredytowanie Banki Kredyt konsumencki Oprocentowanie kredytu Kalkulatory finansowe Kalkulatory kredytowe Mieszkanie Dla Młodych Zdolność kredytowa RRSO Raty Kredyt budowlany Konsolidacja zadłużenia